آشنایی با نحوه شست و شوی سنگ گرانیت

سنگ گرانیت به عنوان یکی از مقاوم‌ترین و زیباترین سنگ‌های طبیعی، انتخابی ایده‌آل برای صفحات کابینت، کفپوش‌ها و نماهای ساختمانی است. سختی بالا و تخلخل پایین آن باعث شده که در برابر سایش، حرارت و لکه مقاومت بالایی داشته باشد. با این حال، حتی بادوام‌ترین سنگ‌ها نیز برای حفظ درخشش اولیه و طول عمر خود، نیازمند نگهداری و پاک‌سازی صحیح هستند. آگاهی از نحوه شست و شوی سنگ گرانیت نه تنها زیبایی آن را تضمین می‌کند، بلکه از آسیب‌های ناشی از استفاده نادرست از مواد شیمیایی مخرب جلوگیری می‌نماید.

در این مقاله جامع، به طور تخصصی به روش‌های نگهداری روزانه، دوره‌ای و رفع لکه‌های خاص گرانیت خواهیم پرداخت تا مطمئن شوید سنگ‌های ارزشمند شما، همانند روز اول، درخشان و مستحکم باقی بمانند.بررسی فرایند استخراج و فرآوری سنگ گرانیت

۱. فهم تخصصی گرانیت: چرا روش‌های شستشو اهمیت دارند؟

گرانیت، سنگی آذرین است که عمدتاً از کوارتز، فلدسپات و میکا تشکیل شده است. این ترکیب کانی‌شناسی، به گرانیت سختی بالایی بخشیده (معمولاً ۶ تا ۷ در مقیاس موهس). اما دو جنبه فنی در مورد نحوه شست و شوی سنگ گرانیت حائز اهمیت است . گرانیت چه نوع سنگی است؟

الف) تخلخل پایین (Low Porosity):

گرانیت نسبت به سنگ‌هایی مانند تراورتن یا مرمریت (که پایه آهکی دارند)، دارای تخلخل بسیار پایین‌تری است. این ویژگی باعث می‌شود که جذب آب و نفوذ لکه‌ها به داخل ساختار سنگ بسیار دشوار باشد. با این حال، تخلخل صفر نیست؛ به ویژه درزها (Seams) و مناطقی که ممکن است سیلر (Sealer) ضعیف شده باشد، آسیب‌پذیر هستند.

ب) حساسیت به اسیدها (Acid Resistance):

برخلاف مرمریت‌ها که در اثر تماس با اسیدهای ضعیف (مانند سرکه، لیموترش) دچار خوردگی یا اچینگ (Etching) می‌شوند، گرانیت به دلیل محتوای بالای سیلیس و کوارتز، در برابر اسیدهای ضعیف بسیار مقاوم است. با این وجود، استفاده از پاک‌کننده‌های بسیار قوی و اسیدهای غلیظ صنعتی، به مرور زمان می‌تواند به سیلر (در صورت وجود) آسیب زده و حتی باعث کدر شدن سطح صیقلی (Polished) شود.

۲. نگهداری روزانه: اولین قدم در نحوه شست و شوی سنگ گرانیت

نگهداری روزانه سنگ گرانیت، ساده‌ترین و مؤثرترین راه برای جلوگیری از آسیب‌های جدی است.

نکته مهم: ذرات شن و ماسه، حتی در حجم کم، می‌توانند مانند کاغذ سنباده عمل کرده و به مرور زمان درخشش سطح گرانیت صیقلی را کاهش دهند. بنابراین، جارو کردن منظم به خصوص در کفپوش‌های ورودی، حیاتی است.

۳. روش شستشوی دوره‌ای و عمیق گرانیت

برای پاک‌سازی دوره‌ای (هفتگی یا ماهانه)، لازم است از شوینده‌های مؤثرتری استفاده شود:

الف) استفاده از محلول $\text{pH}$ خنثی

بهترین راه برای نحوه شست و شوی سنگ گرانیت در شستشوی عمیق، استفاده از شوینده‌های تخصصی سنگی است که دارای $\text{pH}$ خنثی (حدود ۷) هستند.

• چرا $\text{pH}$ خنثی؟ شوینده‌های اسیدی (مانند وایتکس رقیق شده، شوینده‌های کاشی و سرامیک) و بازی قوی (مانند آمونیاک یا سفیدکننده‌های غلیظ) می‌توانند به سیلر سطحی آسیب بزنند و در بلندمدت، سطح سنگ را کدر و مات کنند. یک پاک‌کننده pH خنثی، بدون آسیب رساندن به بافت و سیلر، آلودگی‌ها را حل می‌کند.
• روش اجرا: محلول پاک‌کننده را طبق دستورالعمل با آب گرم مخلوط کنید. سطح سنگ را با یک اسفنج یا تی نرم بشویید. سپس، بلافاصله سطح را با آب تمیز آبکشی کرده و با یک حوله خشک یا میکروفایبر، به طور کامل خشک کنید تا از ایجاد لکه‌های آب (Water Spots) جلوگیری شود.

ب) استفاده از الکل ایزوپروپیل

برای ضدعفونی کردن و پاک‌سازی چربی‌های سرسخت روی کانترتاپ، می‌توان از محلول رقیق شده الکل ایزوپروپیل استفاده کرد.

• نسبت ترکیبی: یک قسمت الکل ایزوپروپیل با سه قسمت آب مخلوط شود. این محلول به سرعت تبخیر شده و لکه‌ای باقی نمی‌گذارد، و یک ضدعفونی‌کننده مؤثر است.
• احتیاط: از استفاده مداوم و غلظت بالای الکل خودداری کنید، زیرا ممکن است به سیلر سنگ آسیب وارد کند.

۴. مقابله با لکه‌های سرسخت: روش‌های تخصصی لکه‌بری

لکه‌هایی که به درون حفره‌های ریز (Micro-pores) سنگ نفوذ کرده‌اند، با شستشوی معمولی پاک نمی‌شوند و نیازمند روش لکه‌بری تخصصی به نام پولتایس (Poultice) هستند.

مراحل اجرای پولتایس:

1. ساخت خمیر: پودر جاذب را با ماده شیمیایی مناسب ترکیب کنید تا یک خمیر غلیظ به غلظت کره بادام زمینی ایجاد شود.
2. اعمال: خمیر را با ضخامت حدود ۱.۵ سانتی‌متر روی لکه بمالید و آن را با یک پوشش پلاستیکی (مانند سلفون) بپوشانید و لبه‌ها را چسب بزنید.
3. زمان ماندگاری: اجازه دهید خمیر به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت روی لکه باقی بماند تا کاملاً خشک شود. فرآیند خشک شدن، مایع آلوده را از داخل سنگ به سمت خود می‌کشد (فرآیند اسمز معکوس).
4. پاک‌سازی: پس از خشک شدن کامل، خمیر را بردارید، سطح را با آب تمیز آبکشی کنید و خشک نمایید. ممکن است نیاز باشد این فرآیند چند بار تکرار شود.

۵. آب‌بندی (Sealing): گام حیاتی در نگهداری گرانیت

گرچه گرانیت به صورت طبیعی متراکم است، اما آب‌بندی با یک سیلر نفوذکننده (Penetrating Sealer)، خط دفاعی اول شما در برابر لکه‌هاست. سیلر، با پر کردن منافذ میکروسکوپی سنگ، از نفوذ مایعات رنگی جلوگیری می‌کند و نحوه شست و شوی سنگ گرانیت را آسان‌تر می‌سازد..تفاوت های سنگ آنتیک و سنگ گرانیت: راهنمای کامل برای انتخابی هوشمندانه

• نحوه تشخیص نیاز به آب‌بندی: یک قطره آب را روی سطح تمیز سنگ بریزید و بگذارید ۵ دقیقه بماند. اگر پس از پاک کردن، جای قطره آب به صورت لکه تیره روی سنگ باقی ماند (نشان‌دهنده جذب آب توسط منافذ است)، سنگ شما نیاز به آب‌بندی مجدد دارد.
• بازه زمانی: گرانیت‌های تیره (مانند نطنز) به دلیل تراکم بالاتر، ممکن است هر ۳ تا ۵ سال یکبار نیاز به سیلر داشته باشند، در حالی که گرانیت‌های روشن‌تر ممکن است هر ۱ تا ۳ سال نیاز به تکرار فرآیند داشته باشند.

۶. ممنوعیت‌ها: موادی که هرگز نباید برای شستشوی گرانیت استفاده شوند

برای حفظ طول عمر سنگ، از تماس دائمی مواد زیر با سطح گرانیت خودداری کنید:

• پودرهای ساینده و اسکاچ‌های خشن: این مواد به سطح صیقلی سنگ آسیب می‌زنند و باعث ایجاد خط و خش و کدر شدن (Micro-scratching) می‌شوند.
• شوینده‌های حاوی اسید هیدروفلوئوریک ($\text{HF}$): این اسید بسیار خورنده است و می‌تواند مستقیماً به کانی‌های سیلیکاتی (کوارتز و فلدسپات) در ساختار گرانیت حمله کرده و آسیب دائمی وارد کند.
• سرکه، آب لیمو و آمونیاک غلیظ: اگرچه گرانیت در برابر اسید مقاوم است، اما استفاده مداوم از این مواد می‌تواند سیلر را از بین ببرد و به مرور زمان باعث کدورت شود.

۷. جمع‌بندی: تضمین درخشش پایدار

همانطور که مشاهده شد، نحوه شست و شوی سنگ گرانیت فرآیندی پیچیده نیست، اما نیازمند دقت در انتخاب مواد شوینده و پرهیز از ساینده‌ها و شوینده‌های قوی است. نگهداری صحیح، به ویژه تمیز کردن فوری لکه‌ها و آب‌بندی دوره‌ای، تضمین می‌کند که زیبایی و دوام گرانیت شما برای همیشه حفظ شود.

برای تهیه بهترین نوع گرانیت، از جمله گرانیت‌های نطنز، مروارید و ولگا بلو، می‌توانید به مجموعه محصولات وبسایت سنگ ملک‌زاده مراجعه نمایید و مستقیماً به صفحه محصول مورد نظر هدایت شوید تا با سنگ‌هایی با بالاترین کیفیت و مقاوم‌ترین ساختار آشنا شوید.