سنگ تراورتن، یک سنگ رسوبی شیمیایی است که غالباً در مناظق کم ارتفاع مانند اطراف زهکش ها، چشمه ها ، در طول نهرها و رودخانه ها ، در طول گسل ها و گاهی در دریاچه ها شکل می گیرد. این نوع سنگ لایه لایه از کربنات کلسیم تشکیل شده و دارای خلل و فرج در درون خود است. تراورتن از لحاظ سختی نرم تر از سنگ مرمریت ها بوده اما با این وجود در برابر تغیرات آب و هوایی و باران و برف خیلی مقاوم است. وزن هر متر مربع از سنگ تراورتن ۲۵۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب می باشد و از لحاظ رنگ بندی نیز تنوع بسیار خوبی دارد. می دانیم که رنگ و طرح ظاهری سنگ ها را ترکیبات موجود در آن ها تعیین می کنند. سنگ های تراورتن اکثراً با رنگ های روشن از جمله سفید، کرم و خاکستری دیده می شوند اما ممکن است به دلیل حضور اکسیدهای آهن و منیزیم و کربن در آن، به رنگ های قهوه ای، زرد ، قرمز، متمایل به آبی، خاکستری و سیاه نیز یافت شود. جالب توجه است که بدانید هرچه عناصر محلول در آب در ساختار آنها کمتر باشد، رنگ سنگ روشن‌تر خواهد بود. زیبایی و استحکام این نوع سنگ باعث شده است که کاربرد های زیادی در حوزه ی سنگ نما ی خارجی و داخلی ساختمان ها پیدا کند. در این مقاله قصد داریم مزایا و معایب سنگ تراورتن را بررسی کنیم.
مزایای سنگ تراورتن
عایق در برابر صوت و سرما و گرما
با توجه به اینکه در درون بافت سنگ های تراورتن حفره های متعددی وجود دارد؛ این حفره ها سبب می شوند که دیوار ها و محوطه هایی که با آن پوشیده شده اند از نظر در برابر صدا، گرما و سرما عایق شده و در فصل های گرم و سرد سال ، از دمای بیرون از خانه بییشتر در امان بمانند. همچنین ویژگی عایق صوت بودن آن ها نیز به برقرار شدن آرامش در ساختمان و رد نشدن صدا از دیوارها کمک می کند.
مقاومت در برابر گرما
جالب است بدانید که این نوع سنگ ها، گرمای زیادی به خود جذب نمی کنند و اغلب سطح آنها دمای پایینی دارد. پس در مواردی مثل استفاده از کفپوش می تواند مفید باشد. همچنین به علت وجود حفره‌ها در بافت آن، در مقابل انقباض و انبساط ناشی از تغییرات دمایی نیز مقاوم است و اصطلاحا نمی‌ترکند.
جذب زیاد سیمان و استحکام خوب بعد از نصب
حفره های موجود در سطح سنگ تراورتن باعث می شود که این سنگ ها در هنگام آماده سازی برای نصب، سیمان و ملات را به خوبی به خود جذب کنند. این ویژگی باعث می شود که سنگ بهتر به دیوار بچسبد و در برابر منقبض و منبسط شدن مقاوم تر شود. البته باید این نکته را هم ذکر کنیم که برای استفاده از سنگ های تراورتن لزومی به استفاده از انواع ملات وجود ندارد و می توان آن ها را بدون هرگونه ملاتی مورد استفاده قرار داد.
سبک بودن
این سنگ وزن کمتری نسبت به سنگ های دیگر دارد. این مزیت باعث سبک تر شدن مصالح موجود در نمای ساختمان شده و وزن و فشار مربوط به بارهای وارده به ساختمان را کاهش می دهد .
وجود امکان فرآوری و تغییر شکل
سنگ های تراورتن این قابلیت را دارند که بتوان آنها را به انواع مختلف فرآوری کرد. برای مثال می توانیم روی آن ها را با موادی مثل رزین، بتونه، ماستیک، سیمان و … پوشش بدهیم. و رنگ ها و طرح ها و مدل های مختلفی از آن را تولید کنیم. همچنین به کمک فرآوری می توانیم بسته به چیزی که میخواهیم ، آن ها را به شکل مات، براق، چکش خورده و … نیز دربیاوریم. سنگ هایی که با رزین پوشش داده می شوند در برابر سایش مقاوم هستند.
مقاوم در برابر شکسته شدن بر اثر رطوبت
از دیگر مزایای این سنگ تخلخلی بودن بافت آن و وجود حفر های متعدد و نامنظم درون آن است که باعث میشود در هنگام نفوذ آب به بافت سنگ، شکسته نشود و در برابر ضربه و تحلیل رفتن در برابر رطوبت مقاوم شود. علاوه بر این، این ویژگی سنگ تراورتن باعث می شود که سنگ دربرابر هوازدگی نیز در امان بماند.حسن دیگر تراورتن آن است که بافت متخلخل آنها از سر خوردن جلوگیری می کندو باعث می شود که سطح پوشیده شده با این سنگ ها لیز نباشد. به همین دلیل استفاده از این سنگ برای اطراف استخر انتخاب خوبی می باشد.
قیمت مناسب در عین تنوع بسیار زیاد
قیمت رنگ های پر طرفدار و رایج تراورتن بسیار مقرون به صرفه است. البته برخی مدل ها و رنگ های خاص این سنگ دارای قیمت بالایی هستند. این مدل ها و طرحها بیشتر در نمای ساختمان و به منظور زینت بخشیدن به نمای ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند. باید این نکته را هم در نظر بگیرید که علی رغم وجود تنوع بالا در طرح و رنگ، این سنگ ها خیلی کم دچار تعییرات می شوند و کمتر مورد تاثیر عوامل محیطی قرار می گیرند.
معایب
یکنواخت نبودن طرح روی آن
یکی از معایب سنگ تراورتن که البته در مواردی هم حسن محسوب می شود این است که این نوع سنگ از نظر رنگ و طرح یکنواخت نیست. این ویژگی در هنگامی که میخواهیم از آن به عنوان سنگ نما استفاده کنیم، حسن محسوب می شود. اما اگر نیاز داشته باشیم که رنگ سنگ نما ی محل مورد نظر یکدست باشد، تراورتن انتخاب مناسبی نیست. در نتیجه این مسئله در گروه مزایا و معایب سنگ تراورتن شمرده می شود.
مقاومت کم در برابر سرما
مقاومت سنگ تراورتن در برابر سرما بسیار پایین است. این ویژگی باعث می شود که اگر سنگ خیس باشد و محیط به دمای انجماد آب برسد، این سنگ با کوچکترین ضربه ای خرد شود. همین مسئله باعث می شود که در صورتی که قرار باشد کوپ های تراورتن به مدت طولانی در هوای سرد بمانند، حتماً روی آنها را بپوشانند.
جذب آب بالا
یکی دیگر از معایب سنگ تراورتن جذب آب نسبتاً بالای آن می‌باشد. البته این مسئله به وسیله ی رزین قابل حل است. با ورود رزین به بازار و رایج شدن استفاده از آن برای فرآوری و پولیش، میزان آب جذب شده در سنگ های جدید تولید شده کمتر شده و همچنین سنگ ها دیرتر کثیف می شوند. در نتیجه کیفیت ساب و رزین استفاده شده در حین فرآوری، در حفظ ماندگاری و زیبایی سنگ تراورتن تاثیر قابل توجهی می گذارد.
بررسی عوامل موثر بر قیمت سنگ‌های تراورتن و راهنمای خرید
سنگ تراورتن یکی از پرکاربردترین و محبوب‌ترین سنگ‌های ساختمانی در ایران و جهان است که به دلیل تنوع رنگی بالا، چسبندگی فوق‌العاده به ملات و مقاومت مناسب در برابر تغییرات جوی، انتخاب نخست نمای خارجی (به‌ویژه سبک‌های رومی و مدرن) و بخش‌هایی از فضاهای داخلی محسوب میشود. با این حال، هنگامی که خریداران یا سازندگان وارد بازار سنگ می‌شوند، با گستره قیمتی بسیار وسیعی روبرو می‌شوند. درک دلایل این تفاوت قیمت، نقش کلیدی در انتخاب متریال متناسب با بودجه و نیاز پروژه دارد.
مهم‌ترین فاکتورهای تعیین‌کننده قیمت سنگ تراورتن
۱. معدن و خاستگاه سنگ
معدن استخراج، اصلی‌ترین عامل قیمت‌گذاری است. تراورتن‌های برگرفته از معادن نام‌آشنا و باکیفیت مانند عباس‌آباد، حاجی‌آباد، دره‌بخاری و آتشکوه به دلیل تخلخل استاندارد، تراکم بافت بالا و سابقه طولانی در بازار، در بالاترین رده قیمتی قرار دارند. در مقابل، سنگ‌هایی از معادن تکاب، یزد، کاشان یا رامشه در رده‌های قیمتی متوسط و اقتصادی طبقه‌بندی می‌شوند.
۲. رنگ و یکدستی (سورت‌بندی)
به‌طور کلی در بازار تراورتن:
- رنگ‌های روشن و سفید: تراورتن‌های سفید، کرم خیلی روشن و استخوانی کمترین ناخالصی را دارند و بیشترین تقاضا را جذب می‌کنند؛ به همین دلیل قیمت بالاتری دارند.
- رنگ‌های تیره و شکلاتی: رنگ‌های سیلور، دودی، شکلاتی و گردویی اگرچه زیبایی و کاربرد خاص خود را دارند، معمولاً قیمت متعادل‌تری نسبت به سورت‌های سوپر سفید دارند.
- یکنواختی سطح: سنگ‌های سورت «سوپر» که بدون موج‌های نامنظم یا لکه‌های سیاه و قرمز (رگه‌های گل‌کلمی) هستند، گران‌ترین قیمت را دارند و هرچه تمایز رگه‌ها و بازی رنگ بیشتر شود، سنگ در سورت‌های درجه ۱ یا ۲ قرار گرفته و ارزان‌تر میشود.
۳. روش برش (موج‌دار یا بی‌موج)
تراورتن به دو شیوه بی‌موج (Cross Cut) و موج‌دار (Vein Cut) فرآوری میشود. در بیشتر مدل‌ها، نمونه‌های بی‌موج به دلیل هماهنگی بهتر در نما و یکدستی طرح، طرفداران بیشتری داشته و اغلب گران‌تر عرضه می‌شوند.
۴. کیفیت فرآوری و ابزارآلات کارخانه
نحوه فرآوری سنگ تأثیر مستقیمی بر ماندگاری و ظاهر نهایی آن دارد:
- مواد پرکننده تخلخل: استفاده از رزین اپوکسی باکیفیت به جای ماستیک معمولی، مقاومت و قیمت تمام‌شده سنگ را افزایش می‌دهد.
- دقت برش و ضخامت: سنگ‌هایی با ضخامت دقیق و بدون پستی‌بلندی (عدم لبه داشتن) و گونیای کامل، ضایعات نصب را به حداقل رسانده و ارزش بالاتری دارند.
- ساب و درخشندگی: کیفیت لقمه‌های ساب استفاده‌شده در خط تولید، شفافیت و آیینه‌ای بودن سطح را مشخص می‌کند.
جدول مقایسه‌ای سورت‌ها و حدود قیمتی
| درجه کیفی | مشخصات ظاهری و فنی | سطح قیمتی |
|---|---|---|
| سوپر | رنگ کاملاً روشن/سفید، بافت متراکم، پر شده با اپوکسی، بدون ناخالصی | بالاترین سطح (لوکس) |
| ممتاز | رگه‌های اندک، رنگ کرم روشن، ساب عالی و ابعاد دقیق | متوسط روبه‌بالا |
| درجه ۱ | بازی رنگ ملایم، احتمال وجود هاله‌های رنگی، مناسب انبوه‌سازی | اقتصادی و مقرون‌به‌صرفه |
| درجه ۲ | تخلخل بیشتر، رگه‌های پررنگ، نیازمند رزین بیشتر | ارزان و صنعتی |
نتیجه گیری
در هنگام خرید هر چیزی باید ابتدا از تمام جوانب آن را بررسی کرد. سنگ نما ی بخش های مختلف ساختمان نیز از همین قاعده پیروی می کند. انتخاب سنگ نما ی مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که استحکام و زیبایی آن بسیار مهم است. در این مقاله، مزایا و معایب سنگ تراورتن را بررسی کردیم. با توجه به موارد گفته شده در مقاله ی مزایا و معایب سنگ تراورتن ، استفاده از تراورتن مزایای زیادی دارد که معایب آن در برابر مزایای استفاده از تراورتن قابل چشم پوشی است.
گروه سنگ ملک زاده فروشنده انواع سنگ ساختمانی در ایران
